Płaskostopie u dzieci – kiedy jest normą, a kiedy warto działać? 6 mitów o dziecięcych stopach i butach
„Ma płaskie stopy? Spokojnie, wyrośnie.”
„Kup mu porządne, sztywne buty, najlepiej takie, które dobrze trzymają kostkę.”
„Niech zwija ręcznik palcami i chodzi na palcach.”
Rodzice słyszą mnóstwo podobnych rad. Problem w tym, że dziecięca stopa nie jest po prostu mniejszą wersją stopy dorosłego. Zmienia się i rozwija razem z dzieckiem.
Dlatego dziś rozprawiamy się z kilkoma popularnymi mitami dotyczącymi płaskostopia, rozwoju dziecięcych stóp i wyboru odpowiednich butów. ❤️
„Każde dziecko ma płaskostopie do 6. roku życia i nic nie trzeba z tym robić”
Prawda jest bardziej złożona.
U małych dzieci niski lub niewidoczny łuk stopy jest bardzo częsty. Na wygląd stopy wpływają między innymi jej budowa, elastyczność więzadeł oraz tkanka tłuszczowa znajdująca się w okolicy łuku.
Nie istnieje jednak jedna magiczna data, po której każda dziecięca stopa nagle powinna wyglądać jak stopa dorosłego.
Dlatego zamiast patrzeć wyłącznie na to, czy stopa wygląda na płaską, warto spojrzeć na całe dziecko.
- Czy dziecko swobodnie chodzi i biega?
- Czy skarży się na ból stóp lub nóg?
- Czy problem wygląda podobnie po obu stronach?
- Czy stopa jest ruchoma i elastyczna?
- Czy dziecko nie unika aktywności z powodu dyskomfortu?
Bezbolesne, elastyczne płaskostopie u dziecka bardzo często nie wymaga leczenia. Jeśli jednak coś Cię niepokoi, warto skonsultować stopę ze specjalistą zamiast czekać wyłącznie na zasadzie „wyrośnie”.
„Jeżeli na podoskopie albo odcisku wyszła płaska stopa, mamy diagnozę”
Odcisk czy zdjęcie stopy to tylko jedna z informacji.
Ocena dziecięcych stóp nie powinna kończyć się na sprawdzeniu, jaki ślad zostawiają na podłożu.
Znaczenie mają również między innymi zakres ruchu, ustawienie całej kończyny, sposób stania i chodzenia dziecka, jego aktywność oraz ewentualne dolegliwości.
Przykładowo w przypadku tzw. elastycznego płaskostopia łuk może być słabo widoczny podczas zwykłego stania, ale pojawiać się po zmianie ustawienia stopy, np. przy wspięciu na palce.
Zapamiętaj: zdjęcie, odcisk czy badanie na podoskopie nie pokazują wszystkiego. Liczy się przede wszystkim to, jak stopa pracuje.
„Na płaskostopie trzeba zwijać ręcznik i chodzić na palcach”
Takie ćwiczenia mogą być elementem pracy ze stopą, ale nie istnieje jedno ćwiczenie, które „naprawi” każde płaskostopie.
Stopa nie pracuje w oderwaniu od reszty ciała. Znaczenie mają również mięśnie nóg, ustawienie kolan i bioder, równowaga, stabilizacja oraz ogólny sposób poruszania się dziecka.
Jeżeli ćwiczenia są potrzebne, najlepiej aby zostały dobrane indywidualnie do konkretnego dziecka i problemu.
A na co dzień? Dzieci przede wszystkim potrzebują ruchu.
Biegania, skakania, wspinania, balansowania, zabaw na różnych powierzchniach i swobodnej aktywności.
„Dobry but dla dziecka musi być sztywny, wysoki i mocno trzymać kostkę”
Zdrowa stopa potrzebuje możliwości ruchu, a nie niepotrzebnej blokady.
Nie oznacza to jednak, że każdy dziecięcy but powinien być miękki jak skarpetka.
Znacznie ważniejsze jest to, czy obuwie zostało prawidłowo dobrane do konkretnej stopy i do aktywności dziecka.
- odpowiednią długość i zapas przed palcami,
- wystarczającą szerokość w przedniej części buta,
- miejsce pozwalające palcom na swobodne ułożenie,
- dopasowanie do wysokości podbicia,
- zapięcie utrzymujące but na stopie bez nadmiernego ściskania,
- komfort podczas chodzenia,
- podeszwę odpowiednią do wieku, aktywności i przeznaczenia obuwia.
„But profilaktyczny zapobiegnie płaskostopiu”
Nie istnieje but, który zagwarantuje dziecku „idealny” kształt stopy.
Specjalne buty czy wkładki nie powinny być stosowane u każdego dziecka tylko dlatego, że jego stopy wydają się rodzicom płaskie.
Wkładki i specjalistyczne obuwie mogą mieć zastosowanie w konkretnych przypadkach i przy określonych dolegliwościach, ale wtedy decyzja powinna wynikać z indywidualnej oceny specjalisty.
But nie ma „naprawiać” zdrowej dziecięcej stopy. Ma przede wszystkim dobrze pasować, być wygodny i umożliwiać dziecku swobodny ruch.
„Im bardziej korygujący but, tym lepiej”
Każda dziecięca stopa jest trochę inna.
Stopy różnią się długością, szerokością, kształtem palców, wysokością podbicia czy objętością.
Dlatego but, który świetnie sprawdził się u dziecka koleżanki albo starszego rodzeństwa, wcale nie musi być odpowiedni dla Twojego dziecka.
I właśnie dlatego tak ważne jest nie tylko sprawdzenie numeru znajdującego się na pudełku, ale przede wszystkim dopasowanie konkretnego modelu do konkretnej stopy.
A co z butami barefoot?
Barefoot stał się w ostatnich latach niezwykle popularnym określeniem. Warto jednak pamiętać o jednej rzeczy:
To określony sposób konstruowania obuwia, którego założeniem jest zapewnienie stopie dużej swobody ruchu.
Takie buty mogą być świetnym rozwiązaniem dla wielu dzieci, ale samo słowo „barefoot” na metce nie oznacza jeszcze, że dany model będzie idealny dla każdej stopy.
Nadal trzeba odpowiednio dobrać długość, szerokość, objętość, kształt przodu oraz sposób trzymania buta na stopie.
W Wspólnej Szafie często powtarzamy: nie dobieramy stopy dziecka do buta. Dobieramy but do stopy dziecka. ❤️
Kiedy płaska stopa powinna skłonić rodzica do konsultacji?
Sam wygląd płaskiej stopy nie musi oznaczać problemu. Są jednak sytuacje, których nie warto tłumaczyć wyłącznie wiekiem dziecka.
- pojawia się utrzymujący się ból stopy lub nóg,
- występuje obrzęk,
- stopa wydaje się sztywna lub ma ograniczoną ruchomość,
- problem jest wyraźnie jednostronny,
- dziecko zaczyna ograniczać aktywność z powodu bólu lub dyskomfortu,
- sposób chodzenia lub ustawienie kończyn budzi Twój niepokój,
- w wyglądzie lub funkcjonowaniu stopy pojawia się wyraźna zmiana.
W takiej sytuacji internet – ani nawet najlepszy sprzedawca dziecięcych butów – nie zastąpi indywidualnej oceny lekarza lub fizjoterapeuty.
Najważniejsze? Patrzmy na całe dziecko ❤️
Dziecięca stopa zmienia się przez wiele lat.
Dlatego zamiast porównywać ją ze zdjęciem „idealnej stopy” znalezionym w internecie, warto obserwować przede wszystkim jej funkcję.
- Jak dziecko chodzi?
- Jak biega i skacze?
- Czy jest aktywne?
- Czy coś je boli?
- Czy swobodnie porusza stopą?
- Czy jego buty nie ściskają palców?
- Czy obuwie jest prawidłowo dopasowane?
„Czy moje dziecko ma płaskostopie?”
Zapytajmy również:
„Czy jego stopy dobrze wykonują swoją pracę?”
Szukasz odpowiednich butów dla swojego dziecka? 👣
W Wspólnej Szafie znajdziesz dziecięce obuwie różnych marek i o różnych konstrukcjach. Pamiętaj – najważniejsza nie jest nazwa znajdująca się na pudełku, ale dopasowanie buta do konkretnej dziecięcej stopy.
Zmierz stopę dziecka, sprawdź wymiary konkretnego modelu, a jeśli masz wątpliwości – napisz do nas. ❤️
Zobacz buty dziecięce →Ważne: Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji medycznej ani indywidualnej oceny fizjoterapeutycznej lub ortopedycznej. Jeśli sposób chodzenia dziecka, wygląd jego stóp lub występujące dolegliwości budzą Twój niepokój, skonsultuj je ze specjalistą.